شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

27

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

سياست و تدبير ايشان ، و عاقبت ايشان ، و حال ساكنان دنيا و مواضع افلاك و درج و منازل و جميع جهات را ، و اين در عهد جمشيد بود ، به تحقيق شناخته و در كتب خود نوشتند و ثبت نمودند ، و روشن گردانيدند آنچه حقير و خورد داشته بودند ، وصف و خصوصيات آن ، و ابتداى اسباب و اصل آن ، و احوال عقاقير و داروها . روزگارى برين نسق چو گذشت ضحاك بن قى در دورهء مشترى و نوبت تربيت « 44 » و سلطنت او پادشاه شد ، بنا كرد شهرى و نام آن را از نام مشترى برآورد ، و دوازده قصر بنا نهاده به عدد بروج دوازده‌گانه ، و هر قصرى را به نام برجى ناميد . و اين قصرها را خزاين كتابهاى علمى گردانيده ، نشيمن و آرام جاى علما و حكما كه درين شهر جمع كرده بود ساخت . اهل فضل و دانش همگى مطيع و منقاد او گشتند ، و به تدبير امور ملكى و غير ملكى او مىپرداختند ، و از جملهء آنها هرمس بابلى و تنگلوشا و طيقورس و غير اينها از افاضل بسيار بودند . و هميشه برين منوال مىگذشت ، تا آنكه حق سبحانه در زمان ايشان پيغمبرى فرستاد ، نبوت او را انكار نمودند . پس احوال ايشان پريشان و مختل گشت . هر عالمى ازين علماء قصد بلدى نمود ، تا در آنجا ساكن گردد . و هرمس به مصر افتاد ، و او اعلم و اعقل از علماى مصر بود ، به غايت بلندمرتبه نمود ، و بلدهء مصر به وجود شريف او صورت معمورى يافت . و او علوم خود را در آنجا به ظهور آورد . 6 ، 1 - اين حكيم بزرگوار در بابل بود تا آنكه خروج نمود اسكندر عمارت‌ها خراب و منهدم گردانيد ، و از علومى كه درين عمارات و غيرها نقش كرده بودند آنچه محتاج اليه بود مثل طب و نجوم و طبايع نسخه‌ها برگرفت ، و به مصر فرستاد و چندى در ناحيهء هند و چين بماند .

--> ( 44 ) - اساس ، س و ت : نوبت ترتيب .